--- title: "Słownik pojęć - rehabilitacja i fizjoterapia | neurorehab.pl" url: https://neurorehab.pl/slownik/ description: "Słownik pojęć fizjoterapii: kinezyterapia, terapia manualna, PNF, neuroplastyczność, spastyczność, pionizacja, propriocepcja, rwa kulszowa." updated: 2026-10-21 business: neurorehab.pl, ul. Jana Kilińskiego 1, 34-400 Nowy Targ, tel. 18 307 01 11 --- Słownik # Słownik pojęć: rehabilitacja, fizjoterapia, masaż Krótkie, zrozumiałe wyjaśnienia terminów, które pojawiają się w zaleceniach lekarzy i fizjoterapeutów. ## Fizjoterapia Dziedzina ochrony zdrowia, która za pomocą ruchu, terapii manualnej i czynników fizycznych przywraca lub poprawia sprawność i zmniejsza ból. [Więcej](https://neurorehab.pl/uslugi/) ## Kinezyterapia Leczenie ruchem: ćwiczenia czynne i bierne dobierane do stanu pacjenta, podstawowa metoda fizjoterapii. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-ortopedyczna/) ## Terapia manualna Techniki wykonywane rękami fizjoterapeuty na stawach i tkankach miękkich, m.in. mobilizacje, służące poprawie ruchomości i zmniejszeniu bólu. [Więcej](https://neurorehab.pl/fizjoterapia-bolu-kregoslupa/) ## PNF Proprioceptywne torowanie nerwowo-mięśniowe - koncepcja terapii wykorzystująca wzorce ruchowe i bodźce czuciowe do poprawy kontroli ruchu, stosowana m.in. w neurologii. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-neurologiczna/) ## Neuroplastyczność Zdolność układu nerwowego do zmiany i reorganizacji połączeń pod wpływem doświadczenia i treningu; podstawa rehabilitacji neurologicznej. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-neurologiczna/) ## Spastyczność Wzmożone napięcie mięśni zależne od prędkości ruchu, częste po udarze, urazach rdzenia i w stwardnieniu rozsianym. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-po-udarze/) ## Pionizacja Stopniowe przyzwyczajanie organizmu do pozycji siedzącej i stojącej po okresie unieruchomienia. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-seniorow/) ## Reedukacja chodu Nauka prawidłowego, bezpiecznego chodu po udarze, urazie lub operacji, od pierwszych kroków po chodzenie bez pomocy. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-po-udarze/) ## Propriocepcja Czucie głębokie - zdolność odbierania informacji o położeniu i ruchu części ciała, ważna dla równowagi i stabilności stawów. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-ortopedyczna/) ## Endoprotezoplastyka Zabieg wymiany zniszczonego stawu, najczęściej biodrowego lub kolanowego, na sztuczny. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/rehabilitacja-po-endoprotezie-biodra/) ## Rwa kulszowa Ból promieniujący z odcinka lędźwiowego kręgosłupa wzdłuż nogi, zwykle wynikający z podrażnienia korzenia nerwowego. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/rwa-kulszowa-lekarz-czy-fizjoterapeuta/) ## Dyskopatia Zmiany w krążku międzykręgowym, które mogą powodować ból kręgosłupa i objawy korzeniowe. [Więcej](https://neurorehab.pl/fizjoterapia-bolu-kregoslupa/) ## Punkty spustowe Nadwrażliwe, bolesne miejsca w mięśniu, które przy ucisku mogą promieniować bólem do innych okolic. [Więcej](https://neurorehab.pl/masaz-leczniczy/) ## Drenaż limfatyczny Delikatna technika masażu wspierająca odpływ chłonki i zmniejszanie obrzęków. [Więcej](https://neurorehab.pl/drenaz-limfatyczny/) ## Przykurcz Trwałe ograniczenie ruchomości stawu wynikające ze skrócenia tkanek, częste przy długim unieruchomieniu. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-seniorow/) ## Odleżyna Uszkodzenie skóry i tkanek wskutek długotrwałego ucisku, typowe u osób leżących; zapobiega się jej m.in. regularną zmianą pozycji. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-seniorow/) ## Transfer Przemieszczenie pacjenta między powierzchniami, np. z łóżka na wózek lub krzesło; nauka bezpiecznych transferów to element rehabilitacji domowej. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-domowa/) ## Stabilizacja centralna Kontrola mięśni głębokich tułowia, która chroni kręgosłup i ułatwia wykonywanie ruchów kończyn. [Więcej](https://neurorehab.pl/fizjoterapia-bolu-kregoslupa/) ## Neuromobilizacja Techniki poprawiające ruchomość i tolerancję nerwów obwodowych na rozciąganie, stosowane m.in. przy rwie kulszowej. [Więcej](https://neurorehab.pl/fizjoterapia-bolu-kregoslupa/) ## Udar mózgu Nagłe zaburzenie krążenia w mózgu - niedokrwienne lub krwotoczne - prowadzące do uszkodzenia tkanki nerwowej i objawów neurologicznych. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-po-udarze/) ## Choroba Parkinsona Postępująca choroba neurologiczna, w której występują m.in. spowolnienie ruchowe, sztywność, drżenie i zaburzenia równowagi. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-neurologiczna/) ## Stwardnienie rozsiane (SM) Przewlekła choroba ośrodkowego układu nerwowego, która może powodować m.in. osłabienie, zaburzenia czucia, równowagi i męczliwość. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-neurologiczna/) ## ACL Więzadło krzyżowe przednie kolana, stabilizujące staw przy zmianach kierunku i skrętach; często uszkadzane podczas jazdy na nartach. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-kolana/) ## Łąkotka Włóknisto-chrzęstna struktura w stawie kolanowym, która amortyzuje i stabilizuje staw; może ulec uszkodzeniu przy urazie skrętnym lub zmianach zwyrodnieniowych. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-kolana/) ## Stożek rotatorów Grupa mięśni i ścięgien otaczających staw ramienny, która stabilizuje głowę kości ramiennej i umożliwia ruchy ręki. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-barku/) ## Bark zamrożony Schorzenie, w którym torebka stawowa barku ulega obkurczeniu, co powoduje ból i stopniowe ograniczenie ruchu we wszystkich kierunkach. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-barku/) ## Zamrożenie chodu Nagła, krótkotrwała niemożność zrobienia kroku, typowa dla choroby Parkinsona, często w drzwiach, przy nawrotach lub w tłoku. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/parkinson-cwiczenia-w-domu/) ## Bradykinezja Spowolnienie ruchów i trudność w ich rozpoczynaniu, jeden z głównych objawów choroby Parkinsona. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-parkinson/) ## Rzut SM Okres pojawienia się nowych lub nasilenia dotychczasowych objawów stwardnienia rozsianego, trwający co najmniej dobę. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-stwardnienie-rozsiane/) ## Masaż sportowy Masaż dostosowany do potrzeb osób aktywnych fizycznie, stosowany przed wysiłkiem, po nim lub jako element treningu. [Więcej](https://neurorehab.pl/masaz-sportowy/) ## Rehabilitacja domowa Fizjoterapia prowadzona w miejscu zamieszkania pacjenta, przeznaczona głównie dla osób, którym dotarcie do gabinetu sprawia trudność. [Więcej](https://neurorehab.pl/rehabilitacja-domowa/) ## Prawo wykonywania zawodu fizjoterapeuty Uprawnienie wymagane w Polsce do wykonywania zawodu fizjoterapeuty, potwierdzające kwalifikacje i wpis do rejestru. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/fizjoterapeuta-czy-masazysta/) ## Prehabilitacja Przygotowanie pacjenta do planowanej operacji, m.in. ćwiczenia wzmacniające i nauka chodu o kulach, aby ułatwić powrót do sprawności po zabiegu. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/przygotowanie-do-endoprotezy-kolana/) ## Rozcięgno podeszwowe Pasmo tkanki łącznej na spodzie stopy, od pięty do palców; jego przeciążenie jest częstą przyczyną bólu pięty. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/bol-piety-ostroga/) ## Zespół ogona końskiego Stan nagły wynikający z ucisku korzeni nerwowych w dolnej części kanału kręgowego, objawiający się m.in. drętwieniem krocza i zaburzeniami oddawania moczu lub stolca. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/dyskopatia-ledzwiowa-cwiczenia-czy-operacja/) ## Rwa ramienna Ból promieniujący z odcinka szyjnego kręgosłupa do barku i ręki, często z drętwieniem palców, wynikający z podrażnienia korzenia nerwowego. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/rwa-ramienna/) ## Uraz typu smagnięcia biczem Uraz tkanek szyi powstały w wyniku gwałtownego ruchu głowy, najczęściej przy zderzeniu samochodu od tyłu. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/uraz-szyi-po-wypadku/) ## Osteoporoza Choroba szkieletu, w której zmniejsza się wytrzymałość kości, co zwiększa ryzyko złamań nawet przy niewielkim urazie. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/osteoporoza-cwiczenia/) ## Tendinopatia Przeciążeniowe zmiany w ścięgnie, objawiające się bólem i sztywnością, najczęściej przy zbyt szybkim zwiększaniu obciążeń. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/bol-sciegna-achillesa/) ## Nerw pośrodkowy Nerw biegnący przez kanał nadgarstka do dłoni; jego ucisk powoduje zespół cieśni nadgarstka. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/zespol-ciesni-nadgarstka/) ## Skolioza Boczne skrzywienie kręgosłupa z jego rotacją, występujące u dzieci i dorosłych. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/skolioza-u-doroslych/) ## tDCS Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym - nieinwazyjna metoda, w której słaby prąd (zwykle 1-2 mA) zmienia pobudliwość wybranych obszarów kory mózgu. [Więcej](https://neurorehab.pl/stymulacja-tdcs/) ## Neurofeedback Neurobiofeedback, EEG biofeedback - trening samoregulacji fal mózgowych z bieżącą informacją zwrotną na podstawie zapisu EEG. [Więcej](https://neurorehab.pl/neurofeedback/) ## QEEG Ilościowa analiza zapisu EEG, porównująca rytmy mózgu z wzorcem normatywnym; pomaga dobrać protokół neurofeedbacku. [Więcej](https://neurorehab.pl/neurofeedback/) ## Nerw błędny Najdłuższy nerw czaszkowy, główna droga układu przywspółczulnego; łączy mózg z sercem, płucami i przewodem pokarmowym. [Więcej](https://neurorehab.pl/stymulacja-nerwu-blednego/) ## tVNS Przezskórna stymulacja nerwu błędnego, najczęściej przez małżowinę uszną (taVNS). [Więcej](https://neurorehab.pl/stymulacja-nerwu-blednego/) ## Stymulacja audiowizualna (AVE) Metoda wykorzystująca rytmiczne światło i dźwięk, z którymi mózg częściowo synchronizuje swoją aktywność. [Więcej](https://neurorehab.pl/stymulacja-audiowizualna-ave/) ## Fotobiomodulacja (PBM) Terapia światłem czerwonym i bliską podczerwienią o małej mocy, pobudzająca procesy energetyczne w komórkach; dawniej laseroterapia niskoenergetyczna. [Więcej](https://neurorehab.pl/fotobiomodulacja/) ## Przezczaszkowa fotobiomodulacja (tPBM) Fotobiomodulacja mózgu - bliska podczerwień podawana przez skórę i kości czaszki do kory mózgu. [Więcej](https://neurorehab.pl/przezczaszkowa-fotobiomodulacja/) ## Neuromodulacja Celowe wpływanie na aktywność układu nerwowego bodźcem elektrycznym, magnetycznym, świetlnym lub dźwiękowym. [Więcej](https://neurorehab.pl/neurostymulacja/) ## Opieka wytchnieniowa Czasowe zastępstwo opiekuna rodzinnego osoby starszej lub niesamodzielnej, aby mógł odpocząć. [Więcej](https://neurorehab.pl/opieka-wytchnieniowa/) ## Usługi opiekuńcze Pomoc w codziennych czynnościach, higienie i prowadzeniu domu dla osób, które nie radzą sobie same; przyznawane też przez ośrodki pomocy społecznej. [Więcej](https://neurorehab.pl/opieka-nad-seniorem/) ## Ocena bezpieczeństwa mieszkania Sprawdzenie przez fizjoterapeutę, jak senior porusza się w swoim domu, z zaleceniami zmniejszającymi ryzyko upadku. [Więcej](https://neurorehab.pl/ocena-bezpieczenstwa-mieszkania-seniora/) ## Concierge dla seniora Usługa koordynatora, który w imieniu seniora i rodziny załatwia sprawy domowe: naprawy, remonty, zakupy, przeglądy, ogród. [Więcej](https://neurorehab.pl/concierge-dla-seniora/) ## Asystent seniora Osoba towarzysząca seniorowi poza domem, np. w drodze do lekarza, do kina czy na wycieczce. [Więcej](https://neurorehab.pl/wyjscia-i-wycieczki-dla-seniora/) ## Skala Barthel Skala oceny samodzielności w codziennych czynnościach, od 0 do 100 punktów. Wynik do 40 punktów jest jednym z warunków skierowania do zakładu opiekuńczo-leczniczego i domowej opieki długoterminowej NFZ. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/jak-wybrac-opieke-dla-seniora/) ## Świadczenie wspierające Świadczenie wypłacane przez ZUS osobom z decyzją o poziomie potrzeby wsparcia wydaną przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności; w 2026 r. przysługuje od 70 punktów. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/jak-wybrac-opieke-dla-seniora/) ## Pielęgniarka POZ Pielęgniarka podstawowej opieki zdrowotnej, do której pacjent składa deklarację. W ramach NFZ wykonuje m.in. zastrzyki i opatrunki zlecone przez lekarza, także w domu pacjenta. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/powrot-seniora-ze-szpitala-do-domu/) ## Zakład opiekuńczo-leczniczy (ZOL) Całodobowa placówka finansowana przez NFZ dla osób przewlekle chorych i niesamodzielnych, które nie wymagają leczenia szpitalnego. Za pobyt pacjent płaci z części swojego dochodu. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/jak-wybrac-opieke-dla-seniora/) ## Domowa opieka długoterminowa Wizyty pielęgniarki opieki długoterminowej w domu pacjenta, finansowane przez NFZ, dla osób obłożnie i przewlekle chorych, które w skali Barthel uzyskują do 40 punktów. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/jak-wybrac-opieke-dla-seniora/) ## Zlecenie na wyroby medyczne Dokument uprawniający do zakupu wyrobów medycznych, np. balkonika, kul czy materaca przeciwodleżynowego, z dofinansowaniem NFZ. Wystawia go lekarz, a część wyrobów może zlecić także pielęgniarka lub fizjoterapeuta. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/powrot-seniora-ze-szpitala-do-domu/) ## Trening pozorowany (sham) Procedura kontrolna w badaniach naukowych, która wygląda jak prawdziwa terapia, ale nie zawiera jej aktywnego składnika. Pozwala odróżnić działanie metody od efektu oczekiwań. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/neurofeedback-fakty-i-mity/) ## Prawo odstąpienia od umowy Uprawnienie konsumenta do odstąpienia bez podania przyczyny w ciągu 14 dni od umowy zawartej na odległość, np. telefonicznie, lub poza lokalem przedsiębiorstwa, np. w domu klienta. [Więcej](https://neurorehab.pl/regulamin/#par-10) ## Likwidacja barier architektonicznych Dofinansowanie ze środków PFRON przyznawane przez powiatowe centrum pomocy rodzinie osobom z niepełnosprawnością i znacznie ograniczoną możliwością poruszania się, np. na przystosowanie łazienki. Wniosek składa się przed rozpoczęciem prac. [Więcej](https://neurorehab.pl/poradnik/naprawa-w-mieszkaniu-seniora-na-odleglosc/) --- Rejestracja: tel. 18 307 01 11 | Gabinet: ul. Jana Kilińskiego 1, 34-400 Nowy Targ | Dojazd: powiat nowotarski i tatrzański | https://neurorehab.pl/slownik/